Harmonogram kampanii

W gronie ambasadorskim witamy Jadwigę Wianecką! Aktorkę teatralną i filmową, absolwentkę PWSFTviT w Łodzi, która o kampanii mówi tak:

Podpisuję się pod kampanią ‘Znamy stawki’ obiema rękami. Nie po to, żeby komuś coś zabrać, ale po to, by móc zacząć rozmawiać. Można przecież ustalić i się zgodzić, że jedna praca będzie opłacana lepiej, a inna gorzej, ale warto ustalić kryteria. - I dodaje: O ile spokojniejsi bylibyśmy, gdyby informacje o wydatkowaniu publicznych pieniędzy były jawne i łatwo dostępne. Byłoby to też elementem edukacyjnym - bo nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że niektóre kompetencje i praca związana z ich wykorzystywaniem powinna być adekwatnie opłacana.

Mamy już ponad 40 ambasadorek i ambasadorów #ZnamyStawki! – Chcesz dołączyć do tego grona? Odezwij się do nas!

Bardzo miło nam ogłosić, że Krzysztof Cieślik z naszego ulubionego wydawnictwa ArtRage został ambasadorem #ZnamyStawki!

Jestem za całkowitą jawnością pensji i stawek. Pomijając fakt, że odstajemy na tym polu od wielu europejskich krajów (to właśnie w tym miejscu powinniśmy mieć kompleks tzw. Zachodu), to dla mnie jest oczywiste, że jawność jest warunkiem koniecznym jakiejkolwiek uczciwości w kulturze. Staram się zresztą tę jawność promować jako wydawca - podajemy nie tylko nakłady, lecz także dokładną sprzedaż naszych książek. To jedno.

Drugie doczytaj na profilu ambasadora Krzysztofa Cieślika!

Kampania #ZnamyStawki otrzymała wsparcie na rozwój w ramach SPLOT Wartości 2.0 - programu CERV Unii Europejskiej realizowanego przez Komisję Europejską. To tzw. duży grant o wartości 15 tysięcy euro. Znaleźliśmy się wśród 40 dofinansowanych instytucji z 595 aplikujących, w tym jako jedna z dwóch z Małopolski.

#Znamy Stawki od początku było projektem całkowicie oddolnym. Kiedy zakładaliśmy Stowarzyszenie Kultura w Pracy, wiedzieliśmy, że podjęcie go jest koniecznością. Przez ostatnie miesiące kampania rozwijała się dzięki pracy społecznej, solidarności i determinacji ludzi, którzy mieli dość milczenia wokół warunków pracy w kulturze.

Dziękujemy 40 ambasadorom i ambasadorkom kampanii. Dziękujemy setkom osób, które podpisały petycję, udostępniały nasze posty, wpłacały darowizny, rozmawiały o kampanii ze znajomymi i pomagały nam przetrwać pierwszy, najtrudniejszy etap.

To dzięki Wam kampania urosła do skali, dzięki której problem braku transparentności wydatkowania środków publicznych w polskiej kulturze, został zauważony również na poziomie europejskim.

Program CERV (Citizens, Equality, Rights and Values) wspiera inicjatywy wzmacniające prawa obywatelskie, demokrację, równość, transparentność i uczestnictwo społeczne. To program dla działań, które próbują realnie zmieniać rzeczywistość społeczną, również tam, gdzie przez lata słyszeliśmy, że „tak po prostu musi być”.

Dzięki temu grantowi zrealizujemy kolejne działania kampanii:

- Powstanie profesjonalny spot społeczny #ZnamyStawki, który będzie emitowany również w kinach!
- Wydamy Podręcznik Transparentności i warunków pracy w kulturze. Wygląda na to, że musimy w końcu uruchomić wydawnictwo [*]
- Przeprowadzimy pilotażową Szkołę Transparentności dla twórców i twórczyń kultury.

Dziękujemy! Będziemy pracować jeszcze ciężej!

Dlaczego w Polsce wciąż tak trudno mówić o pieniądzach? I dlaczego jawność wynagrodzeń nie jest tylko sprawą ekonomii, ale także praw obywatelskich, relacji władzy i przeciwdziałania przemocy w instytucjach?

Publikujemy rozmowę Aleksandry Łapot z Aliną Czyżewską, ambasadorką kampanii #ZnamyStawki, edukatorką, aktywistką i specjalistką od społecznej kontroli władzy.

Ta rozmowa przesuwa temat jawności instytucji publicznych na znacznie głębsze poziom: kto ma dostęp do informacji, kto może kontrolować instytucje i dlaczego brak przejrzystości tak często wzmacnia hierarchie, zależności i nadużycia.

Tam, gdzie brakuje przejrzystości, łatwiej o arbitralność i nierówne traktowanie, a w konsekwencji także o napięcia i przemoc w miejscu pracy. Transparentność nie rozwiązuje wszystkich problemów, ale jest warunkiem koniecznym, by w ogóle móc mówić o zdrowym środowisku pracy.

W rozmowie pojawia się też bardzo ważny wątek edukacji obywatelskiej. Szkoła, instytucje kultury, samorządy, NGO-sy - wszystkie te przestrzenie powinny uczyć sprawczości, odpowiedzialności i kontroli władzy. Zbyt często uczą jednak bierności, hierarchii i przekonania, że „tak już jest”.

To rozmowa o tym, że prawo nie jest abstrakcyjnym zbiorem paragrafów. Prawo to zapisane wartości. Narzędzie ochrony godności, zwłaszcza osób słabszych wobec instytucji, przełożonych i systemu. I właśnie dlatego jawność stawek w kulturze nie jest dodatkiem do „prawdziwych” problemów sektora. Jest jednym z miejsc, w których zaczyna się realna zmiana. Właśnie dlatego #ZnamyStawki!

Zapraszamy do lektury!

Dziś wracamy do marginalnej dziedziny sztuki, którą niektórzy z nas się zajmują - poezji, ale patrzymy na nią jako na system, w którym (albo poza którym) funkcjonuje.

Po pierwsze: publikujemy wywiad z Pawłem Partyką – polsko-duńskim (i duńsko-polskim) tłumaczem, animatorem kultury i uczestnikiem dwóch obiegów literackich. Rozmawiamy o tym, jak działa poezja w Danii i dlaczego z polskiej perspektywy wiele z tych rozwiązań może wydawać się wręcz nieprawdopodobnych!

Obowiązkowe honorarium za spotkania? wyższe nakłady w siedmiokrotnie mniejszym kraju? Ponad 30 wydawnictw publikujących poezję? Marginalna rola nagród i festiwali?

To rozmowa o tym, że literatura działa wtedy, gdy istnieją warunki, które ją podtrzymują.

Po drugie: publikujemy #ZnamyStawki Festiwalu Miłosza! Oddajemy do Waszych rąk raport i zbiorcze tabele obejmujące ostatnie lata. Dane, które pozwalają zobaczyć coś więcej niż pojedyncze doświadczenia, strukturę wynagrodzeń w jednym z najważniejszych wydarzeń literackich w Polsce. Czy są kontrowersje? Sprawdźcie! Zapraszamy do wspólnej analizy, bo jest co analizować.

Światowy Dzień Poezji to dobry moment, żeby zadać sobie pytanie: w jakich warunkach powstaje literatura i kto za nie odpowiada?

Rozliczając tegoroczny PIT, możesz przekazać nam 1.5% swojego podatku! Wystarczy, że wpiszesz nr KRS: 0000270261 z celem szczegółowym: Kultura w Pracy 30867! Każde tego typu wsparcie da nam środki do intensyfikacji działań i propagowania jawności w kulturze!

Bardzo dziękujemy za Twoje wsparcie!

A mamy go coraz więcej bo – uwaga! – do kampanii dołącza Magazyn Szum , jedno z najważniejszych pism o sztuce współczesnej! Redakcja tygodnika jako pierwsza opublikowała swoje stawki i poparcie dla kampanii , dzięki czemu wszyscy wiemy, ile możemy dostać za pracę dla nich. Jesteśmy tym bardzo zbudowani i zachęcamy inne redakcje pism społeczno-kulturalnych do tego samego!

Nasze działania wsparła również Zofia Smełka-Leszczyńska , autorka głośnej książki O kulturze zap***dolu (2024, Wydawnictwo Krytyki Politycznej). Jak pisze nasza ambasadorka:
W świecie, w którym codziennie komuś proponowana jest praca za darmo, potrzebny jest ruch sprzeciwu. Przestańmy wreszcie być dyskretni i zacznijmy rozmawiać o pieniądzach.

Chwalimy się również wsparciem wspaniałych Artystów Ulicznych Krakowa reprezentowanych przez Jurandę Król , która argumentuje:
Jawność stawek nie zabija sztuki ani negocjacji. Daje po prostu punkt odniesienia, który pozwala twórcom podejmować bardziej świadome decyzje, a organizatorom budować relacje oparte na zaufaniu, a nie na domysłach.
Widzę też, że brak przejrzystości szkodzi organizatorom i instytucjom. Tam, gdzie informacje są niejasne, szybko pojawiają się domysły i historie, które często nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Jasne zasady zwyczajnie ułatwiają pracę i budowanie zaufania.
Bo sztuka może być wolna, ale praca artysty nie powinna być bezbronna.

Dzięki Waszemu wsparciu, 2026 rok będzie rokiem transparentnej kultury i jawności stawek!

Wspaniały początek roku: wsparcia naszej kampanii udzieliła posłanka na Sejm RP Daria Gosek-Popiołek , która namawia do podpisania apelu do instytucji kultury . Dziękujemy i nie ustajemy w walce o jawność!

Witamy nowe ambasadorki, które wesprą działania na rzecz transparentności kultury! Justyna Banaszczyk to kompozytorka, twórczyni dźwiękowa, animatorka sceny muzycznej i współprowadząca label Pointless Geometry. Emilia Dłużewska to pisarka, dziennikarka, autorka książki Jak płakać w miejscach publicznych.

Jak pisze Justyna Banaszczyk: W tej chwili osoby artystyczne z Polski zazwyczaj nie mają możliwości negocjowania warunków swojej pracy, wysokości wynagrodzenia, w zasadzie często oferowany jest jeden słuszny wybór - albo bierzesz to, co jest, albo weźmie ktoś inny. Chciałabym, żeby to się zmieniło.

Emilia Dłużewska: Rozmowa o pieniądzach jest potrzebna. Żeby nie cenić się za nisko. Żeby wiedzieć, że jest się wynagradzanym sprawiedliwie. Żeby wiedzieć, że inni są wynagradzani sprawiedliwie.

Na koniec roku przygotowaliśmy dla Was aktualizację danych dotyczących finansowania i rozdysponowywania środkami z tegorocznego Festiwalu Nowe Horyzonty. Ponadto, bardzo miło nam powitać Justynę Bilik oraz Dominika Podsiadłego , którzy postanowili zasilić grono ambasadorskie!

Otrzymaliśmy dane ponadto dotyczące finansowania m.in. Festiwalu Miłosza w latach 2021-2025 i wiemy już, jak te środki zostały rozdysponowane. Prowadzimy ich dokładną analizę. Kolejne aktualizacje w styczniu.

Dziękujemy za niesamowite wsparcie w 2025 roku! Przez trzy miesiące od startu kampanii otrzymaliśmy setki wyrazów podziękowań od osób prywatnych, instytucji, związków zawodowych, organizacji pozarządowych a także kilku posłanek na Sejm RP. To dla nas potwornie ważne. Przekonaliśmy się, że nieprawdopodobna skala - delikatnie mówiąc - wątpliwych praktyk w kulturze polskiej jest widoczna na każdym pułapie i obiecujemy, że razem z Wami będziemy z nimi walczyć!

Życzymy Wam wszystkich spokojnych Świąt, należytego wypoczynku i do zobaczenia w 2026 roku!

Ostatnio dołączyło do nas trzech muzyków, a dziś z największą przyjemnością witamy w naszym gronie artystów sztuk wizualnych - Martę Deskur, Weronikę Zalewską, Aleksego Wójtowicza i Tomasza Paszkowicza! Bardzo się cieszymy z tego wsparcia. Przekrój dziedzin artystycznych, którymi zajmują się osoby wspierające #ZnamyStawki, pokazuje, że jawność finansowania kultury polskiej jest priorytetowa dla nas wszystkich!

Jak mówi Tomek Paszkowicz: #ZnamyStawki to fundamentalny i wyrazisty gest solidarności, pokazujący, że jej wartość nigdy więcej nie powinna być tajemnicą.

Dzięki bardzo dobrej współpracy ze Stowarzyszeniem Nowe Horyzonty, organizatorem jednego z najważniejszych festiwalu filmowych w Polsce, publikujemy, jak zostały rozdysponowane stawki z dotacji publicznych na tegoroczną edycję Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Nowe Horyzonty. Na liście, którą otrzymaliśmy, brakowało nam dokładnych przedmiotów umów - zostały nam obiecane w telefonicznej rozmowie naszego prezesa, Dawida Mateusza z prezesem Romanem Gutkiem. Otrzymamy je w ustawowym terminie, dwóch miesięcy, czyli do końca listopada. Listę w obecnym kształcie można zobaczyć tutaj

Poza tym, mamy już ponad 450 podpisów pod apelem o transparentność w kulturze, podpisz i ty!

Muzycy, autorzy komiksów, animatorzy kultury! Oto nowi ambasadorzy #ZnamyStawki - Julian Płoski, Kacper Szpyrka, Mateusz Wszelaki i Bartosz Zaskórski - miło nam Was powitać! Dziękujemy za dołączenie do działań na rzecz jawności w kulturze!

Sieć Obywatelska Watchdog Polska, przeprowadziła z nami obszerny wywiad poświęcony kampanii #ZnamyStawki. Martyna Bójko porozmawiała o idei, celach i dotychczasowych działaniach z Dawidem Mateuszem i Patrykiem Kosendą.

To dla nas ważna rozmowa — również dlatego, że Watchdog Polska od lat prowadzi kluczowe działania na rzecz jawności życia publicznego. Dziękujemy za zaufanie i za całe dotychczasowe wsparcie, jakie dostajemy od osób i organizacji wspierających nasze działania na rzecz transparentności finansowania kultury!

Bardzo przyjemnie nam poinformować, że uzyskaliśmy poparcie Związku Zawodowego Aktorów Polskich! Wsparcie tak istotnej i prężnie działającej instytucji wiele dla nas znaczy. Cieszymy się, że kolejne grupy artystów dołączają do kampanii. Łączmy się we wspólnej sprawie!

Twórca internetowy Aleksander Knobel, popularyzatorka filmowa i literacka Sara Nowicka, badacz literatury i pisarz Łukasz Kucharczyk oraz pisarz i publicysta Mariusz Wojteczek zdecydowali się zasilić nasze grono ambasadorskie! Dlaczego? Odpowiadają na to pytanie na swoich profilach

W odpowiedzi na nasz wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczących tegorocznej edycji Festiwalu, Stowarzyszenie Nowe Horyzonty przesłało dane dotyczące środków finansowych pochodzących z funduszy publicznych, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych oraz informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Dane niebawem znajdą się na naszej stronie!

Materiały kampanijne zostały wyświetlone ponad 200 000 razy w social mediach.

Nasz apel podpisują osoby z szerokiego spektrum świata kultury, m.in. Aga Zano (literatura), Aleksy Wójtowicz (sztuki wizualne), Tomasz Bąk (poezja), Julek Ploski (muzyka) czy Małgorzata Żarów (proza). Apel podpisał również prezes Instytutu Spraw Obywatelskich - Rafał Górski. Wsparcie kampanii obiecała posłanka Daria Gosek-Popiołek. Wspierają nas związki zawodowe pracowników kultury: Związek Zawodowy Bibliotekarzy Biblioteki Narodowej oraz Krajowa Sekcja Muzeów i Instytucji Ochrony Zabytków NSZZ "Solidarność".

Otrzymaliśmy pierwsze materiały od Stowarzyszenia Nowe Horyzonty w odpowiedzi na wniosek UDIP. Dostaliśmy pozytywne odpowiedzi od Stowarzyszenia Pisarzy Polskich o. Kraków oraz Krakowskiego Biura Festiwalowego. Jesteśmy w kontakcie z Urzędem Miejskim Wrocławia.

koordynatorka i aktorka Anna Golc, dziennikarz kulturalny Alek Hudzik oraz reżyserka i aktorka Anna Rau. Kampanią zainteresowały się media: rozmawialiśmy o niej na portalu obywatelskim Miej Miejsce oraz w podkaście INSPRO.

Podpisz i Ty

Przeczytaj manifest . Wysłaliśmy pierwsze wnioski o udostępnienie informacji publicznej w sprawach: Festiwalu Miłosza, Festiwalu Nowe Horyzonty oraz Międzynarodowego Festiwalu Kryminału.

Sprawdź

Obejrzyj zapis

dot. nowelizacji ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej na zaproszenia wicemarszałkini Magdaleny Biejat i posłanki Doroty Olko. Zasygnalizowaliśmy, między innymi, konieczność usunięcia art. 29a.